|
|
Stad en macht juni - sep '09 De stad als inzet van strijd. Marketeers, politici en projectontwikkelaars, bewoners en belangengroepen vechten om de stad. De stad is ook zelf een strijdtoneel: de stad weerspiegelt machtsverhoudingen; stedelijk beleid en ruimtelijke ordening houden ze in stand, versterken of ontwrichten ze. Stedelijke infrastructuur kan tenslotte ook zelf een wapen worden. Stadslucht maakt vrij?
| | PROGRAMMA |
maandag 19 oktober 2009 - 20u15
Quartier Midi: “Dans 10 jours ou dans 10 ans”
In deze tijden van communautair drama mogen we “onze” hoofdstad niet uit het oog verliezen. Daarom een Infomania gewijd aan het neoliberaal Brusselse Ontwikkelingsplan van Charles Picqué en de anti-sociale gevolgen voor de armere gemeenten in de Zuidwijk: speculatie, een astronomische stijging van de huurprijzen en onteigening. Deze Infomania staat vooral in het teken van het verzet!
Gwenael Brees van het Comité Quartier Midi brengt het moedige verhaal van een kleine organisatie die de politieke en economische elites van Brussel te lijf ging, onder andere met juridische middelen, en de buurtbewoners beschermde tegen onteigeningsplannen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Gwenael toont ook de spraakmakende documentaire “Dans 10 jours ou dans 10 ans” die hij over deze strijd voor “het recht op de stad” in Sint Gillis maakte, een strijd die ondertussen al meer dan 10 jaar aansleept.
[docu / lezing gedeeltelijk in het Frans, met vertaling op vraag.] |
maandag 05 oktober 2009 - 20u15
[docu] "Caracas: de informele stad"
In 'Carácas: De Informele Stad' portretteert Rob Schröder een stad die in veel opzichten exemplarisch is voor de exploderende urbanisatie op continenten als Afrika en Zuid-Amerika.
Met de jonge, activistische architecten Alfredo Brillembourg en Hubert Klumpner trok Schröder dit voorjaar door de barrios van Carácas, de sloppenwijken waar Commandante Chávez zijn machtsbasis heeft.
Brillembourg en Klumpner vertegenwoordigen een pragmatische generatie architecten, die bouwen vanuit een nieuw soort sociaal maatschappelijke verantwoordelijkheid. Aan de hand van hun ideeën en werk biedt de film een unieke kijk op de praktijk van een stad, waar door de bewoners non stop wordt gebouwd. Regels zijn er niet. Leefomstandigheden zijn erbarmelijk. In deze schrikbarende chaos zien Brillembourg en Klumpner echter ook kwaliteiten. Deze gebruiken zij op hun beurt in hun oplossingen, waarmee zij proberen voor de mensen in de barrios de leefbaarheid te verbeteren.
Als een dolgedraaide magneet heeft de hoofdstad van Venezuela de afgelopen decennia nieuwe bewoners aangetrokken, zestig procent van de nu ruim zes miljoen inwoners woont in zelfgebouwde huizen in de barrios, onder informele omstandigheden waar alleen de wetten van de zelfbeschikking heersen. In Carácas, de stad die wordt beschouwd als de gevaarlijkste megapool van het Zuid-Amerikaans continent, ontwikkelen zich nieuwe, sociale, politieke en architectonische kwaliteiten. En dan is het aan de architect om een nieuw engagement te vinden. Dat menen althans Brillembourg en Klumpner, voor wie de praktijk van de barrios een toekomstvisie laat zien van hoe architectuur zich onder deze omstandigheden ontwikkelt. |
maandag 28 september 2009 - 20u15
De ondernemende Arabische stad
Pascal Debruyne & Koenraad Bogaert De ondernemende Arabische stad: processen van ongelijke geografische ontwikkeling in het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
Vaak wordt de regio's van het Midden-Oosten en Noord-Afrika afgeschilderd als afgescheiden van globale processen. Toch heeft de neoliberale golf ook deze regio's overspoeld. De uitkomst is een reeks institutionele transformaties. Private actoren als investeerders, planners, donoren en NGO’s mengen zich vanaf nu in de dagdagelijkse inrichting van de samenleving. Die wordt steeds sterker gekneed op neoliberale leest.
Anderzijds zien we merkbare sociaalruimtelijke gedaanteveranderingen. Het homogene territorium van “de nationale staat” wordt gefragmenteerd in een reeks groeipolen. Steden, regio’s, maar ook een hele reeks vrijhandelsarrangementen worden ingericht om als hefboom te dienen voor economische ontwikkeling. In tegenstelling tot de vroegere “developmental state”, die functioneerde als buffer tegen de wereldmarkt, stimuleren bovenstaande nieuwe ruimtelijke arrangementen de marktwerking. De enige relatie tot achtergestelde gebieden is die van een hefboom.
Deze ongelijke geografische ontwikkeling heeft echter nog een ander gezicht. Het gat dat geslagen is op sociaal vlak, wordt ingevuld door allerlei microprojecten van NGO’s, Corporate Social Responsibility vanuit de zakenwereld of liefdadigheid uit allerlei organisaties.
De lezing behandelt deze dubbele transformaties van ongelijke ontwikkeling in Marokko (Rabat en Casablanca) en Jordanië (Amman en Aqaba) op stedelijk niveau. Pascal Debruyne en Koenraad Bogaert zijn verbonden aan MENARG (Middle East and North African Research Group) binnen de vakgroep Studie van de Derde Wereld, UGent. |
dinsdag 23 juni 2009 - 20u15
De toekomst van de Gentse stadsontwikkeling
Stijn Oosterlynck (KUL) 'Bruggen naar Rabot', 'Zuurstof voor de Brugse Poort', de vernieuwing van Dok-Noord, de plannen met de Vrijdagsmarkt, herinrichting van de Korenmarkt,... Gent gaat Antwerpen achterna als werf van de eeuw.
Heeft de stad intussen lering getrokken uit bemerkingen van bewoners en buurtcomités op grootschalige stadsvernieuwingsprojecten in het verleden? Of hebben private geldschieters haar beslissingsmacht nog meer aan banden gelegd? Een blik op de toekomst van onze stadsontwikkeling.
Stijn Oosterlynck doet onderzoek aan het Departement Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening van de KU Leuven. |
maandag 15 juni 2009 - 20u15
A Hitchhiker's Guide to the occupied Palestinian territories
Omar Jabary Salamanca (MENARG, UGent) Meer dan 40 jaar bezetting heeft de geografie van Palestina ondersteboven gehaald. Een metafoor die die realiteit lijkt te verbeelden, is die van een archipel van steeds kleiner wordende Palestijnse eilandjes, bedreigd door een soort van koloniale stijging van de zeespiegel, die op het punt staat ze te overspoelen en te doen verdwijnen.
In deze presentatie laat Omar Jabary Salamanca zien hoe architectuur en ruimtelijke planning doorheen de geschiedenis door Israel zijn gebruikt als oorlogswapen, in een oorlog waarin architectuur wordt ingezet als technologie om territorium te controleren, ruimte te bewaken en topografieën te doorbreken.
Doorheen deze virtuale tour maken we de logica van een koloniaal project zichtbaar, een logica gedreven door de behoefte om een strijdtoneel te definiëren en te produceren, om permanent grondgebied en bevolking te controleren.
We kijken naar stedelijke ruimte en de infrastructurele netwerken in de bezette Palestijnse gebieden en leggen daarmee kruispunten tussen macht en stadsontwikkeling bloot.
[lezing in het Engels, met Nederlandse vertaling] |
maandag 08 juni 2009 - 20u15
Het einde van de stad? Stadsontwikkeling en concurrentiedenken.
Maarten Loopmans (Erasmushogeschool Brussel) Stadsontwikkeling is in de greep van het concurrentiedenken. We zijn
getuige van de suburbanisering van het centrum van de stad. The suburbs strike back.
Het fenomeneen van de gated communities (afgesloten enclaves in de stad) is daar één voorbeeld van. Het stedelijk beleid richt zich op de spreekwoordelijke 'tweeverdieners met kinderen'. Gentrificatie (waarbij minder gegoede bewoners plaats moeten ruimen voor
kapitaalkrachtiger groepen) wordt door overheden als onvermijdelijk neveneffect aanvaard en in de hand gewerkt. Het veiligheidsdenken
sijpelt door in stadsplanning.
Beleven we het einde van de stad? En wat stellen we ertegenover?
Maarten Loopmans is sociaal geograaf en docent ruimtelijke planning aan de Erasmushogeschool in Brussel. Hij onderzoekt de politieke en maatschappelijke achtergronden van deze nieuwe strijd om de stad. |
|
|
Programma
|
| Kies een thema om het programma te doorbladeren. |
|